Κυριακή, 23 Οκτωβρίου 2016

ΣΑΝ ΝΕΟΣΜΥΡΝΙΩΤΗΣ ΚΙ ΕΓΩ…


Διαβάζω εδώ κι αρκετό καιρό μια ιστορία ξεμαλλιάσματος και ένα απίστευτο ξεκατίνιασμα που διαδραματίζεται στο κλειστό του Βαρίκας, και νιώθω ότι πρέπει να πω την γνώμη μου (όχι ακριβώς σαν υποχρέωση) για την εκεί κατάσταση σαν ΝεοΣμυρνιώτης αλλά και σαν προπονητής μπάσκετ. Τον Θανάση Κωνσταντώνη τον γνώρισα καιρό πριν ασχοληθεί με τις υποδομές του Πανιωνίου, αλλά ας μείνουμε στην εποχή που ξεκίνησε εκεί πριν 10-15 χρόνια αν δεν απατώμαι. Σαν άνθρωπο του μπάσκετ, με παρακάλεσε αν γνωρίζω να του συστήσω τίποτα καλά παιδιά που θέλουν να δουλέψουν στις υποδομές διότι δεν μπορούσε να βρει κανέναν. Ο σύλλογος δεν πλήρωνε πολλά λεφτά, σχεδόν τίποτα, κι αυτά με καθυστέρηση και όποιος πήγαινε θα πήγαινε για την εμπειρία. Τα τμήματα ήταν πολύ λίγα και για ποιότητα παιχτών καλύτερα να μην μιλήσουμε. Βλέπετε οι υποδομές του Πανιωνίου ενώ σε όλους μας είναι γνωστό πως είναι πάντα εκ των κορυφαίων στην Ελλάδα, η αλήθεια είναι πως υπήρξε εποχή που ήταν σε πλήρη διάλυση. Τα πάντα. Και τότε ακριβώς πήγε ο Κωνσταντώνης. Μέσα σε ένα Χ χρονικό διάστημα ξανάφτιαξε τα πάντα από την αρχή, έβαλε αρχές στα παιδιά και σύστημα δουλειάς στους προπονητές, και να μην ξεχνάμε τις μεγάλες αλλαγές στα γήπεδα. Τώρα πια εν έτη 2016 προς 17, οι υποδομές του Πανιωνίου είναι ξανά μια τεράστια κυψέλη παιδιών και ταλέντων, ένα επιπλέον κλειστό (μπαλόνι) υπάρχει, 6 έξτρα μπασκέτες σε ένα χώρο πρώην ποδοσφαίρου 5Χ5, εκτός από το κλειστό γυμναστήριο που είναι μονίμως πεντακάθαρο και μπορεί και διαιρείται για να δουλεύουν ταυτόχρονα 2 τμήματα, υπάρχει πλέον και αίθουσα γυμναστικής και βαρών, οι συμφωνίες με τα γύρω σχολεία αποφέρουν έξτρα γήπεδα προπόνησης, ενώ τα αποτελέσματα φαίνονται καθώς όλα τα τμήματα διακρίνονται καθώς και το παιδο-εφηβικό ξεκινάει κάθε χρονιά σχεδόν σαν ένα από τα φαβορί για την κατάκτηση του Πανελληνίου πρωταθλήματος. Όλα αυτά δεν τα γράφω για να θίξω το δίκαιο ή το άδικο της απομάκρυνσης του Κωνσταντώνη ή να κρίνω την απόφαση αυτή, μακρυά από αυτό. Κάθε άλλο, η διοίκηση ξέρει να διοικεί κι εμείς να προπονούμε, αλλά αυτό που δεν μου άρεσε ήταν πως πολλοί στον περίγυρο ξεχνάνε και μάλιστα πολύ εύκολα και λες και περιμένανε από καιρό ξεκινήσανε μια άδικη επίθεση ανώνυμα και πίσω απο την πλάτη του. Αν δεν υπήρχε ο Κωνσταντώνης που με αγωνία και πολύ κόπο (πιστέψτε με και λίγα λέω) προσπαθούσε να γλυτώσει από την διάλυση κατά πρώτο, να αναστηλώσει κατά δεύτερο, και στην συνέχεια να κάνει τα παραπάνω βήματα καθώς και να αφήσει μια μεγάλη παρακαταθήκη, τώρα σήμερα δεν θα μιλάγαμε για υποδομές Πανιωνίου (με την εικόνα που έχουν σήμερα, γιατί φυσικά πάντα θα λειτουργούσαν ή υπολειτουργούσαν). Κοντά του φυσικά και συνάμα ακούραστοι εργάτες οι Ίκαρος Φατούρος, Καψοκέφαλος Δημήτρης και όλοι οι άλλοι προπονητές που να με συγχωρέσουν αλλά δεν συγκρατώ τα ονόματα όλων. Επομένως νομίζω ασχέτως αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με την απόφαση της διοίκησης για την κίνηση αυτή, ακόμα κι αν κάποιος βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις πρακτικές που συνήθιζε να εφαρμόζει ο Θανάσης, δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχάσουμε την προσφορά του στον σύλλογο, κυρίως τα σωστά (γιατί λάθη κάνουμε όλοι, αλλά σωστά κάνουν λίγοι), και όπου τον πετυχαίνουμε να του λέμε ένα μεγάλο ευχαριστώ, είτε σαν γονείς (όπως εγώ) για την προσφορά τους στα παιδιά, είτε σαν Πανιώνιοι για την προσφορά τους στον σύλλογο, και φυσικά και στους προπονητές που όπως προανέφερα στάθηκαν ακούραστοι εργάτες δίπλα του και με αντρίκια επιλογή τους προτίμησαν να τιμήσουν τον άνθρωπο που τους έφερε και να μην συνεχίσουν και αυτοί. Γνωρίζω πως αυρό το έπραξε η διοήκηση, αλλά κάποιοι απο πίσω απο την πλάτη τους όχι. Είναι πολύ σημαντικό πως οι νέοι προπονητές που έρχονται είναι επίσης πολύ καλά παιδιά, μεγάλα ονόματα στο χώρο του μπάσκετ και άριστοι γνώστες της προπονητικής, είμαι σίγουρος ότι και αυτοί θα βάλουν το λιθαράκι τους και θα αφήσουν το στίγμα τους στον όμορφο αυτό χώρο και όλοι ευχόμαστε γι’ αυτό. Ελπίζω όμως ποτέ να μην ξαναδώ ανθρώπους με προσφορά να φεύγουν περήφανοι μεν, με κλειστά τα αυτιά δε, για να μην ακούσουν την κακία του καθενός!

Δευτέρα, 29 Φεβρουαρίου 2016

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ


            Πολλές φορές έχουμε διαπιστώσει κι έχουμε πει πως το μπάσκετ είναι μια μικρογραφία της ζωής. Πολλοί και καθημερινοί αγώνες, μικρές και μεγάλες μάχες από τις οποίες ή κερδίζεις ή ...μαθαίνεις!
Υπήρξαν πολλές φορές περιπτώσεις όπου αναρωτήθηκα μήπως τελικά η ζωή μας δίνει μαθήματα για το μπάσκετ και όχι το αντίθετο. Ίσως το βλέπω έτσι διότι το μπάσκετ τελικά είναι ή ζωή μου. Δεν εννοώ ότι η ζωή είναι μόνο μπάσκετ, ίσα ίσα που πιστεύω ότι παντού πρέπει να υπάρχει ισορροπία, αλλά σίγουρα καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς μου. Αφορμή για αυτό μου το άρθρο αποτέλεσε μια ομιλία του Ρίτσαρντ Τζόν, ενός επιχειρηματία που εξηγεί πως ανέβηκε τα σκαλοπάτια της επιτυχίας, στην συνέχεια βρέθηκε από το ζενίθ στο ναδίρ, αλλά για καλή του τύχη και χάρις στην ευφυΐα του κατάλαβε για ποιο λόγο βρέθηκε εκεί χαμηλά και μπόρεσε να ξανανέβει ψηλά. Ο λόγος του, ένα μάθημα ζωής, μας δείχνει πως τα παραδείγματα και οι παραλληλισμοί στο μπάσκετ είναι πολλά, τόσο σε παίχτες όσο και σε προπονητές και γι αυτό ακριβώς θα ήθελα να αναλύσουμε.
Κατά τον Ρίτσαρντ Τζον, ο κύριος λόγος της επιτυχίας ενός ατόμου βασίζεται στα εξής βήματα-χαρακτηριστικά, ο ίδιος τα αναφέρει ως τα 8 μυστικά της επιτυχίας.
1. ΤΟ ΠΑΘΟΣ για την δουλειά σου, αυτό που κάνεις να μην το κάνεις για τα χρήματα αλλά για την αγάπη προς αυτό που κάνεις. Αν αγαπάς την δουλειά σου με πάθος τότε τα χρήματα θα έρθουν.
2. Η ΣΚΛΗΡΗ ΔΟΥΛΕΙΑ. Και πάλι έχει σχέση με την αγάπη διότι όσο σκληρά κι αν δουλεύεις τότε θα κάνεις την δουλειά σου με κέφι.
3. ΓΙΝΕ ΚΑΛΟΣ. Με ότι κι αν ασχοληθείς βάλε σαν στόχο να γίνεις καλός. Και για να γίνει αυτό δεν υπάρχει εύκολη συνταγή παρά μόνο δουλειά δουλειά δουλειά, (προπόνηση προπόνηση προπόνηση).
4. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ. Πρέπει να είσαι συγκεντρωμένος και αφοσιωμένος σε ότι κάνεις, καθημερινούς μικρούς στόχους όπως και μακροπρόθεσμους.
5. ΠΙΕΣΗ. Πρέπει να πιέζεις τον εαυτό σου, να τον σπρώχνεις συνέχεια. Να τον πιέζεις και σωματικά και πνευματικά. Μόνο έτσι θα ανταπεξέλθει τον φόβο και την έλλειψη της αυτοπεποίθησης.
6. ΥΠΗΡΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Μην σκέφτεσαι μόνο τον εαυτό σου και πως θα επιτύχεις και θα γίνεις πλούσιος αλλά και τι θα δώσεις στην κοινωνία. (Ίσως αν ήξερε ότι μιλάμε για μπάσκετ θα έλεγε : σκέψου πως να προσφέρεις στην ομάδα σου);
7. ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΙΔΕΕΣ: Άκου, παρατήρησε, αναρωτήσου, ρώτα, λύσε προβλήματα. (Κανένας δεν θέλει παίχτες ρομπότ, πρέπει να σκέφτονται για την ομάδα και τις διάφορες καταστάσεις που δημιουργούνται μέσα σε αυτές).
8. ΕΠΙΜΟΝΗ. Να επιμένεις όταν αποτυγχάνεις, να επιμένεις όταν όλα πάνε στραβά, ειδικά όταν όλοι σου κάνουν κριτική, σε απορρίπτουν, σε θεωρούν ανίκανο ή χαζό, όταν δέχεσαι πίεση.

Τελικά η ομιλία του είναι για επιχειρηματίες ή για παίχτες και προπονητές μπάσκετ;

          Στην μέχρι τώρα καριέρα μου είχα πολλούς παίχτες και παίχτριες από το ΝΒΑ. Σε όλους πάντα έκανα την ίδια ερώτηση. Τι είναι αυτό που σε έφτασε μέχρι εδώ; Το ταλέντο σου; η καλή σου η τύχη; ή η εξυπνάδα σου; Εκτός από μια περίπτωση για την οποία θα αναφερθώ αργότερα, ευτυχώς από όλους σχεδόν έπαιρνα πάντα την ίδια απάντηση: "Η σκληρή δουλειά coach. Δεν μπορείς να φανταστείς πόσες ώρες προπόνησης έχω στις πλάτες μου, στα πόδια μου. Στο κολλέγιο καθημερινά πονούσε το σώμα μου. Ένιωθα πάντα κουρασμένος. Αλλά όποτε είχα την ευκαιρία έπαιζα και μονά με τους φίλους για διασκέδαση. Μιλάμε για πολύ μπάσκετ. Έτσι έφτασα μέχρι το ΝΒΑ".
Δεν θέλω να αναφερθώ σε ονόματα αλλά σίγουρα όλοι μας γνωρίζουμε περιπτώσεις παιχτών οι οποίοι έφτασαν ψηλά, ή είχαν τα φόντα να φτάσουν πολύ ψηλά αλλά η συνέχεια δεν ήταν ανάλογη. Ίσως για κάποια νέα παιδιά η κατάκτηση κάποιων μικρών στόχων τους έκανε ήδη να νιώσουν ότι κατέκτησαν το... Έβερεστ, ότι έφτασαν ήδη στην κορυφή. Είναι το γκρουπ των παιχτών το οποίο ζει στον μικρόκοσμο του, πιθανών σε ένα κόσμο αυλικών και κολάκων.
Στις συζητήσεις με τους παίχτες μου, ακριβώς σε αυτό το σημείο, τους κάνω να αναρωτηθούν αν συνεχίζουν να ακολουθούν την ίδια συνταγή που τους έφτασε εκεί ψηλά, διότι αν δεν το κάνουν τότε θα αρχίσει η πτώση. Νομίζω ότι στατιστικά, ένα πολύ μεγάλο κομμάτι των παιχτών παγκοσμίως, μόλις φτάσουνε κάπου ψηλά σταματάνε να δουλεύουν, ειδικά οι παίχτες από την Αμερική, αλλά όχι μόνο. Λες και γυρνάνε έναν διακόπτη μέσα τους ο οποίος γράφει “ΑΡΚΕΤΑ Η ΔΟΥΛΕΙΑ. ΤΩΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΛΑΥΣΩ ΤΟΥΣ ΚΑΡΠΟΥΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ”.
Κατά τον Ρίτσαρντ Τζον όλοι οι άνθρωποι πιστεύουν ότι ο δρόμος προς την επιτυχία είναι μονόδρομος. Διαθέτουν τα 8 μυστικά της επιτυχίας, βαδίζουν πάνω σε αυτά και φτάνουν στον στόχο τους. Εκεί όμως οι περισσότεροι επαναπαύονται, σκέφτονται πως είναι πλέον επιτυχημένοι και δεν χρειάζεται άλλο να στηριχτούν πάνω σε αυτά που τους έφτασαν ψηλά, τα οποία σιγά σιγά καταρρέουν. Τα λεφτά γίνονται ο κύριος λόγος για τον οποίο ασχολούνται με το μπάσκετ και όχι η αγάπη τους για το άθλημα. Αυτόματα νιώθουν ένα τεράστιο κενό στην ζωή τους το οποίο νομίζουν ότι το γεμίζουν με ακριβά αυτοκίνητα και πολυτελή ζωή. Και κάπως έτσι, έχει ήδη ξεκινήσει η πτώση χωρίς να το καταλάβουνε. Ο Ρίτσαρντ Τζον πήγε στον ψυχολόγο του και του είπε πως έγινε πιο πλούσιος αλλά πιο δυστυχισμένος κι ότι τελικά τα χρήματα δεν αγοράζουν την ευτυχία. Τα χρήματα όμως αγοράζουν αντικαταθλιπτικά κι έτσι πλέον βάδιζε σε έναν δρόμο στον οποίο δεν ενδιαφερόταν για την δουλειά του αλλά για τον εαυτό του ώσπου η αγορά τον πέταξε έξω. Τότε κατάλαβε ότι έπρεπε να ξεκινήσει από την αρχή με όλα τα συστατικά που τον έφεραν προηγουμένως στην κορυφή. Μα αυτή την φορά τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα, πιο δύσκολα από την προηγούμενη φορά. Του πήρε εφτά χρόνια να φτάσει στην κορυφή ξανά. Φυσικά στον χώρο του μπάσκετ αμφιβάλλω αν θα έχει τόσο χρόνο ένας παίχτης για να ξαναβρεθεί στην κορυφή, αλλά είπαμε, η επιμονή είναι ένα από τα βήματα της επιτυχίας, απλά εδώ ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος.
Το ηθικό δίδαγμα από αυτήν την ιστορία είναι ότι ο δρόμος προς την επιτυχία δεν είναι ένας μονόδρομος, μια ευθεία γραμμή με τα 8 χαρακτηριστικά επάνω της. Στην πραγματικότητα είναι ένας αδιάκοπος κύκλος τον οποίο ο άνθρωπος ο οποίος θέλει να βρίσκεται επάνω στην επιτυχία πρέπει να τον γυρίζει συνέχεια βαδίζοντας από το ένα χαρακτηριστικό στο άλλο και επιστρέφοντας ξανά σε αυτό. 

            Εδώ θα μπορούσα να τελειώσω τις σκέψεις μου, μα ακόμα υπήρχε μέσα μου ένα κενό, κάτι που στον αθλητισμό δεν συμπληρώνει όλο το πάζλ. Οι ερωτήσεις που στριφογύριζαν στο μυαλό μου ήταν οι εξής: Δηλαδή είναι όλα τόσο απλά; Το μόνο που χρειάζεσαι είναι να βαδίσεις επάνω σε αυτά τα 8 χαρακτηριστικά και να συνεχίσεις να βαδίζεις εφ όρου καριέρας; έτσι απλά και μόνο αυτό; και τι γίνεται με τον παράγοντα τύχη, περιβάλλον, ευκαιρίες; Κάποιοι είχαν πολλές ευκαιρίες ή μεγάλωσαν σε περιβάλλον το οποίο ευνοούσε την εξέλιξη τους. Αν βρεθείς παιδί γιατρών και θέλεις να γίνεις κι εσύ γιατρός δεν θα τα βρεις όλα τόσο δύσκολα, το ίδιο κι αν είσαι παιδί δικηγόρων και θέλεις να γίνεις δικηγόρος. Ακόμα κι αν είσαι παιδί βουλευτού και θέλεις να ακολουθήσεις οποιαδήποτε καριέρα θα τα βρείς όλα ευκολα στη καριέρα σου, (εκτός κι αν θέλεις να γίνεις επαγγελματίας αθλητής. Παρ' ότι είδα φτωχά παιδιά να τα καταφέρνουν και να γίνονται "μεγαλογιατροί", εν τούτοις ποτέ δεν είδα γιο βουλευτή ή πρωθυπουργού να γίνεται πρωταθλητής βασιζόμενος στην βοήθεια των γονιών).
 Όπως πάντα, τις περισσότερες απαντήσεις και πολλά μαθήματα τα παίρνουμε από τους ίδιους τους παίχτες. Από αυτούς αντέγραψα και μετέπειτα δίδαξα κινήσεις, σοφά λόγια, τακτικές που μπορούν ή δεν μπορούν να εφαρμόσουν. Έτσι και τώρα μια παίχτρια μου έδειξε την απάντηση.
Ανάφερα πιο πάνω για μια ξεχωριστή περίπτωση  στην ερώτηση τι είναι αυτό που την έφερε τόσο ψηλά στην καριέρα της. Η απάντηση της συγκεκριμένης παίχτριάς μου ήταν εντελώς διαφορετική από τις άλλες: "Coach, κάθε φορά που μπαίνω στο γήπεδο για προπόνηση ή για επίσημο παιχνίδι, δεν βλέπω τίποτα άλλο μπροστά μου από τον γιό μου. Ήμουν πολύ φτωχή κι έμεινα πολύ μικρή έγκυος, μέχρι τότε το μπάσκετ το έβλεπα μόνο σαν διασκέδαση καθώς δεν είχα ιδιαίτερο ταλέντο, αλλά ξαφνικά για μένα έγινε το μοναδικό μέσο στο οποίο έβλεπα ότι θα μπορούσε να μου εξασφαλίσει το γάλα του γιού μου. Όταν βλέπω τους αντιπάλους μου, σκέφτομαι ότι αυτοί θέλουν να με εμποδίσουν από το να παρέχω τα βασικά στο παιδί μου. Και όπως καταλαβαίνεις δεν θα αφήσω τίποτα και κανέναν που να μπορεί να μου το κάνει αυτό".
Ένα χαρακτηριστικό το οποίο δεν ασχοληθήκαμε είναι η καρδιά του αθλητή, με την έννοια του ψυχωμένου αθλητή. Αν και στην περίπτωση που μόλις αναφέρθηκα, το ισχυρό κίνητρο μοιάζει σαν τον κύριο λόγο της επιτυχίας της συγκεκριμένης αθλήτριας, για μένα πίσω από αυτό κρύβονται τα ψυχικά της αποθέματα. Μια ψυχολόγος, η Άντζελα Λι Ντάκουρθ η οποία έκανε παρόμοιες αναφορές με τον Ρίτσαρντ Τζον σχετικά με την επιτυχία, έθεσε το θέμα πιο απλά. Μετά από έρευνες που έκανε σε πολλά σχολεία και διάφορες δουλειές με εντελώς διαφορετικό είδος εργασίας, προσπαθούσε να βρει ποιό είναι το χαρακτηριστικό όλων το οποίο θα τους κάνει να επιτύχουν, το οποίο μάλιστα το αναφέρει και ως προγνωστικό επιτυχίας. Και μετά από χρόνια ερευνών κατέληξε ότι είναι το "ΣΘΕΝΟΣ" (grit). Όπως χαρακτηριστικά λέει,  "Σθένος είναι το πάθος και η επιμονή για πολύ μακροπρόθεσμους στόχους, η αντοχή και η πίστη στο να παραμένει κάποιος πιστός στους στόχους του και στο μέλλον του καθημερινά, όχι μόνο για μια εβδομάδα ή για ένα μήνα, αλλά δουλεύοντας σκληρά για χρόνια για να κάνει τους στόχους του πραγματικότητα. Η ζωή του έχει υπομονή και επιμονή μαραθωνοδρόμου και όχι αθλητή ταχύτητας. Αυτοί είναι οι άνθρωποι που θα επιτύχουν στην ζωή τους που θα κάνουν καλή καριέρα.
Σπουδαία λόγια που έχουν εφαρμογή και σε παίχτες και σε προπονητές μπάσκετ που θέλουν να επιτύχουν, να φτάσουν ψηλά, αλλά και να διατηρηθούν στην κορυφή. Γιατί όπως αναρωτήθηκα στην αρχή, μήπως τελικά η ζωή είναι η μικρογραφία του μπάσκετ και όχι το αντίθετο; Φυσικά και όχι...(ή μήπως ναι), αλλά σίγουρα και τα παραδείγματα της ζωής γίνονται και παραδείγματα στην εν γένει ζωή του μπάσκετ.

Παρασκευή, 26 Ιουνίου 2015

ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Πολλά πράγματα ακούστηκαν και γράφτηκαν σχετικά με τον τελευταίο αγώνα της εθνικής μας ομάδας και  το αν έπρεπε να κερδίσουμε με 15 ή με 16 πόντους διαφορά, και με βάση αυτό το γεγονός πολλοί βρήκαν πρόσφορο έδαφος να κάνουν πολιτική εναντίον ή υπέρ προσώπων, αλλά και να ακουστούν πολλές κακόβουλες “αλήθειες” από ανθρώπους που... γιορτάζουν την πρωταπριλιά. Μακάρι να μέναμε στην μέθη των συγχαρητηρίων (πρώτη φορά βλέπω στην καριέρα μου μια ομάδα η οποία δεν πέρασε καν στην οχτάδα να παίρνει τόσα πολλά συγχαρητήρια από το εξωτερικό και από τους φιλάθλους της χώρας της) αλλά δυστυχώς νιώθω ότι πρέπει να αποσαφηνίσω κάποια πράγματα και να εκφράσω την άποψη μου σχετικά με το θέμα. Αναμφισβήτητα δικαίως ξέσπασαν οι παίχτριες αφού ένιωσαν την αδικία αλλά πιστεύω ότι εισακούσθηκαν από αυτούς που πρέπει και δεν έχει νόημα να συνεχισθεί το παρατεταμένο παράπονο. Τελικά ποτέ δεν θα μάθουμε αν αντί για δυο βεβιασμένα τρίποντα είχαμε την δυνατότητα με ένα πιο βατό δίποντο να ευστοχούσαμε και να είχαμε προχωρήσει στην οχτάδα. Αν και για μένα το πρόβλημα δεν είναι εκεί, και θα εξηγήσω πιο κάτω το γιατί.
Από την πρώτη ώρα που κερδίσαμε την Τσεχία επικοινώνησα με την ομοσπονδία μας διότι σε 2 ημέρες που θα αντιμετωπίζαμε το Μαυροβούνιο υπήρχε ένα πιθανό σενάριο να κυνηγήσουμε μια διαφορά πόντων, κυρίως διότι στους 15 πόντους υπήρχε η απόλυτη ισοπαλία κι εκεί οι μόνοι που γνωρίζουν το τι γίνεται είναι οι ομοσπονδίες αφού μπαίνουν μαθηματικοί τύποι, αν και στην περίπτωσή μας ο κανονισμός των απόλυτων ισοβαθμιών άλλαξε, αλλά και πάλι η ενημέρωση της αλλαγής έχει πάει μόνο στην ομοσπονδία. Το τελευταίο τηλεφώνημα μας για επιβεβαίωση γίνεται στο ημίχρονο του αγώνα από το κινητό του υπευθύνου αποστολής του κυρίου Παρίση. Κι όμως όλοι μας έλεγαν ότι χρειαζόμαστε 16 πόντους διαφορά. Και λέω όλοι διότι και ο σπικερ της FIBA που ήταν πίσω από τον πάγκο μας φώναξε για 16. Ακόμα και την ώρα του παιχνιδιού που διαπίστωσα μια χαλαρότητα των διαιτητών σε σφυρίγματα, τον παρακάλεσα να μην νομίζει πως το παιχνίδι το κερδίσαμε έτσι κι αλλιώς, γιατί παίζουμε και για την διαφορά σε περίπτωση σεναρίου ισοβαθμίας, και η απάντηση του ήταν πως το γνωρίζει πως παίζουμε για τους 16 πόντους. Εννοείται πως κανένας από την FIBA ποτέ δεν ειδοποίησε την αποστολή, απλά τα κορίτσια διάβασαν ένα άρθρο που έλεγε ότι έπρεπε να πάμε για 15 πόντους, το site που το έγραψε αυτό όμως δεν είναι της FIBA και ούτε έχει σχέση με την FIBA όπως λανθασμένα πίστεψαν και ανέφεραν τα κορίτσια. Φυσικά εμείς σαν ομοσπονδιακοί προπονητές δεν ενεργούμε διαβάζοντας site φιλάθλων, αλλά επικοινωνώντας με το γραφείο εθνικών ομάδων της ομοσπονδίας. Δυστυχώς η απάντηση που ήρθε από εκεί ήταν λανθασμένη. Υπάρχει όμως άνθρωπος στον κόσμο που δεν έχει κάνει κάπου κάποιο λάθος; Θα μπορούσε να ήταν μια παίχτρια που δεν έκανε κάποια καλή πάσα, ή εγώ ο προπονητής που δεν διάβασα σωστά μια φάση ή όλο το παιχνίδι κι εξαιτίας μας χάθηκε το παιχνίδι. Ναι, δέχομαι πως ήταν τραγικό λάθος και όντως η ΕΟΚ εκτός από τα ειλικρινά της συγχαρητήρια πρέπει να ζητήσει συγνώμη από τα κορίτσια που (πιθανών) στερηθήκανε μια τόσο πανάξια πρόκριση. Αλλά είναι ηλίου φαεινότερο πως αυτό το λάθος κάποια στιγμή θα γινότανε με τον τρόπο που λειτουργεί η ομοσπονδία σε κάποια θέματα. Δεν γίνεται ένας δυο άνθρωποι να έχουν επωμισθεί τις ευθύνες και τις λειτουργίες όλων των εθνικών ομάδων για να μην πω όλης της ομοσπονδίας για 24 ώρες το 24ωρο και να αποδίδουν σαν ελβετικό ρολόι. Κάποια στιγμή το κακό θα γινότανε και δυστυχώς έτυχε να γίνει σε εμάς. 
Στην Ελλάδα δεν δεχόμαστε εύκολα την ήττα, αλλά εμείς στο μπάσκετ λέμε ότι σε έναν αγώνα δυο πράγματα μπορούν να συμβούν, ή να κερδίσεις ή να ...ΜΑΘΕΙΣ. Ας ελπίσουμε να έχουμε μάθει πλέον από αυτήν την “ήττα-λάθος” αλλά και πο τις απίστευτες εμαφανίσεις της εθνικής, να επανεξετάσουμε και να λειτουργήσουμε διαφορετικά στην ομοσπονδία, να οργανωθούμε ακόμα περισσότερο και ακόμα πιο ειδικά σε ότι έχει σχέση με την εθνική γυναικών αλλά και το γυναικείο πρωτάθλημα.
Και θα σταθώ περισσότερο στην εκτίμησή μου στο ότι μικρή έχει σημασία το ότι κάποιος έκανε ένα ανθρώπινο λάθος, διότι ακόμα κι αν σαν εθνική προχωρούσαμε, χωρίς να παραγνωρίζω το μέγεθος της επιτυχίας, απλά θα φουσκώναμε απο απίστευτη υπερηφάνεια αλλά δεν θα είχαμε λύσει τα μεγάλα προβλήματα του γυναικείου. Διότι μεγαλύτερη σημασία για μένα έχει τα κορίτσια να παίζουν σε ένα αξιόλογο πρωτάθλημα με 4 καλές ξένες που ανεβάζουν το επίπεδο όπως ακριβώς και στους άντρες. Μεγαλύτερη σημασία έχει οι ομάδες του πρωταθλήματος να είναι οικονομικά υγιείς, με πρωτάθλημα που δείχνει η τηλεόραση και οργάνωση σωματείων που προσφέρουν τα μέγιστα στις αθλήτριες. Μεγαλύτερη σημασία έχει η ομοσπονδία να αρπάξει τα πανύψηλα κοριτσάκια της επαρχίας και με κάποιες υποτροφίες σε ιδιωτικά σχολεία να τα φέρει στο μπάσκετ αντί να μας τα τραβάει το βόλλευ. Πιο μεγάλη σημασία έχει αν καταφέρουμε να έχουμε, για αρχή τουλάχιστον, μια ομάδα στην ευρωλίγκα και κάνα δυο στο eurocup. Να μπορούμε να έχουμε άμεση βοήθεια από ομογενείς παίχτριες που έχουν το δικαίωμα να παίξουν και να βοηθήσουν την εθνική μας ομάδα όπως πολύ πρόσφατα πήρε μέσα σε μια εβδομάδα την Ελληνική ιθαγένεια ο Ντόρσει ενώ στις γυναίκες επί πολλά, πάρα πολλά χρόνια δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι αντίστοιχο. Αυτά έχουν σημασία. Τότε θα μπορούμε να ξαναπάμε σε ευρωμπάσκετ και να μην έχουμε την ανάγκη καμίας ισοβαθμίας και εν γένει να μπορέσουμε να διεκδικήσουμε αυτά που μας αναλογούν κι ακόμα περισσότερα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτή η ομάδα έδειξε ότι αξίζει προσοχής, αξίζει καλύτερης οργάνωσης, αξίζει συνέχειας και είμαι πολύ περήφανος που υπήρξα προπονητής αυτής της ομάδας, με αυτές τις υπέροχες παίχτριες ως ταλέντα με τέτοια ψυχή, αλλά και συνεργάτης σε αυτό το περίφημο τεχνικό team.

Κυριακή, 21 Σεπτεμβρίου 2014

ΑΜΥΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ MIAMI HEAT

Για να λέμε την αλήθεια, στους τελικούς (2014) οι MIAMI HEAT δεν ήταν και πολύ συγκεντρωμένοι στην άμυνα. Γενικά άφησαν τους SAN ANTONIO SPURS να κάνουν ότι ήθελαν στο παρκέ χωρίς να τους βγάλουν έξω απο τον ρυθμό τους. Εξαίρεση υπήρξε ενα και μοναδικό παιχνίδι, το 2ο στην σειρά αυτή, και δεν ήταν τυχαίο το ότι ήταν και το μοναδικό το οποίο οι SPURS δεν σκόραραν πάνω απο 100 πόντους (110-96-111-107-104) και το μοναδικό το οποίο κέρδισαν οι MIAMI και μάλιστα μέσα στην έδρα των αντιπάλων τους. Σε αυτό το παιχνίδι λοιπόν οι HEAT έκαναν αρκετές αλλαγές στα screen των αντιπάλων τους, και αρκετές προσαρμογές. ¨Ενα μικρό δείγμα μπορείτε να παρακολουθήσετε στο παρακάτω βίντεο.

video

Κυριακή, 8 Ιουνίου 2014

ΠΡΟΠΟΝΗΤΕΣ ΜΙΚΡΩΝ ΗΛΙΚΙΩΝ

Τα τελευταία δυο χρόνια έχω την τύχη να παρακολουθώ αγώνες προμίνι και μίνι. Πραγματικά είναι τύχη να βλέπεις σε τόσο μικρή ηλικία παιδάκια να αφομοιώνουν κινήσεις, τεχνικές, τακτικές και κυρίως να μαθαίνουν τις αρχές της πειθαρχίας του αλληλοσεβασμού και της συνεργασίας. Αφορμή στο να παρακολουθώ αυτούς τους αγώνες είναι ϕφυσικά ο γιος μου ο οποίος μαθαίνει τα βασικά του αθλήματος, όπως και τις αρχές που διέπουν τον αθλητισμό γενικότερα, μεσα απο έναν σύλλογο με παράδοση στο να αναδυκνείει όχι μόνο ταλέντα αλλά και προπονητές μα και ϕφιλάθλους γενικότερα. Δεν ξέρω αν ποτέ ο γιος μου ϕφτάσει ψηλά στο μπάσκετ, και ουτε που με ενδιαφέρει, το μόνο που με νοιάζει είναι να βλέπω εναν υγιέστατο παιδί να παίζει όσο μπορεί, όποιο άθλημα και αν του αρέσει.
Σε έναν απο τους τελευταίους του αγώνες που ήμουν παρών, βλέποντας την αντίπαλη ομάδα, πραγματικά αναρωτήθηκα αν ο σύνδεσμός μας (προπονητών) έχει κάνει κάπου κάποιο λάθος. Παρ ότι διοργανώνει σεμινάρια επι σεμιναρίων, το ίδιο κάνουν και κάποιες ενώσεις, πολλοί παρουσιάζουν στο ιντερνετ κατευθύνσεις προπονητικές για κάθε ηλικία και για κάθε επίπεδο, μα ξανά και ξανά βλέπουμε τα ίδια τραγικά λάθη απο τους προπονητές. Είδα μια ομάδα 11 χρονών, να παίζει συνέχεια pick n roll καταστάσεις, choice, horns, transition συστήματα και άλλες καταστάσεις όπου νόμιζα πως παρακολουθούσα αγώνα αντρικής ομάδας, έτοιμος ήμουν να βγάλω το σημειωματάριό μου και να κρατάω σημειώσεις και συστήματα που θα πρέπει να συστήσουμε στους προπονητές ευρωλίγκας. Κάποια στιγμή κάποιος δεν πρέπει να πει στον προπονητή αυτών των παιδιών οτι σε αυτή την ηλικία ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να παίζουμε τέτοια επιθετικά συστήματα, παρά μόνο κινήσεις που έχουν πάσα και κοψίματα, αλλαγές πορείας, θέσεις τριπλής απειλής, διείσδυση και σουτ; Μα τόσες ϕφορές τα έχουν επισημάνει όλοι οι ειδικοί, σε σχολές σε σεμινάρια και όπου αλλού τους δινόταν η ευκαιρία. Δεν είναι λογικό κάποιος που αναλαμβάνει μια δουλειά σε νέα παιδιά, εφηβικό παιδικό μίνι ή ακαδημίες, να μάθει πρώτα 2-3 πράγματα σχετικά με τις ηλικίες αυτές; συνάντησα γνωστους μου απο την ομάδα αυτή που με ρωτούσανε πως τους είδα και ντρεπόμουν να τους πω την αλήθεια. Φυσικά είδα κι άλλα πράγματα, 11 χρονο παιδί να είναι τραυματισμένο αλλά ο εν λόγω προπονητής να το κρατάει μέσα κουτσένοντας για να κερδίσει τον αγώνα. Δεν έχει σημασία που σε αυτές τις ηλικίες πρέπει να παίζουν όλοι. Ειδα παιδάκι να πλησιάζει με την μπάλλα προς τον αντίπαλο πάγκο στην πλάγια γραμμή και ο προπονητής να ουρλιάζει στα μούτρα του "ΑΜΥΝΑ ΡΕ ΑΜΥΝΑ ΑΜΥΝΑΑΑ", σαφώς και απευθυνόταν στον παίχτη του τον αμυντικό με σκοπό όμως να πανικοβάλλει ο ίδιος ο προπονητής με τις φωνές του τον επιθετικό με την μπάλλα. Το παιδάκι πρέπει να είδε προς στιγμήν το νόημα του πανικού σε όλο του το μεγαλείο, και αυτό οχι μόνο μια ή δυο ϕφορές αλλά σχεδόν κάθε φορά που ντριπλάρανε στο δευτερο ημίχρονο προς την μεριά του αντίπαλου πάγκου. Είδα επίσης στις δύσκολες στιγμές με αριστοτεχνική μαεστρία να βάζει τα δάχτυλά του στο στόμα σαν τσοπάνης και να σφυρίζει ο ίδιος με αποτέλεσμα όλοι να σταματάνε ενώ ήταν έτοιμοι να βάλουν καλάθι στην ομάδα του. Είδα στο ημίχρονο να μιλάει άσχημα στους παίχτες του γιατί έχαναν 20 πόντους. Είδα στο τέλος του αγώνα εξαγριωμένους γονείς της αντίπαλης του ομαδας να του μιλάνε τόσο άσχημα που πλέον είχαν ξεχάσει για ποιο σκοπό πήγανε στο γήπεδο, ευτυχώς όμως προς τιμήν του ο πραγματικά κατά τα άλλα συμπαθέστατος προπονητής (ίσως το μοναδικό που έκανε σωστό) δεν αντέδρασε σε καμία πρόκληση αν και πιστέψτε με ήταν αρκετα βαρείς χαρακτηρισμοί.
Βέβαια είδα και άλλα πράγματα, όμως απο την άλλη ομάδα, του γιου μου. Προπονητή που ενω κάποια στιγμή κέρδιζε με 20 πόντους, προτίμησε να ρισκάρει να χάσει το ματς αλλά να μοιράσει ακριβοδίκαια το χρόνο σε όλα τα παιδιά. Είδα προπονητή που δεν δίστασε να κρατήσει τους γονείς μακρυά απο τα παιδιά ωστε να τα ηρεμήσει ο ίδιος. Και όπως είναι απόλυτα φυσιολογικό είδα τους γονείς της νικήτριας ομάδας τρομερά περήφανους και ικανοποιημένους για την νίκη των μικρών τους παιδιών. Απλά σε 4 χρόνια όταν έρθει η ώρα να αναρωτιούνται πως είναι δυνατόν η ομάδα που κερδίζανε στα μίνι να παίρνει πρωτάθλημα Ελλάδος στους παίδες και αργότερα στους εφήβους ενω οι ίδιοι με το ζόρι θα περνάνε στον επόμενο γύρο της ένωσης, πώς είναι δυνατόν τα ταλέντα της άλλης ομάδας να είναι στις εθνικές ομάδες ενω τα δικά τους να μην μπορούν να σταθούν πουθενά, τότε θα πρέπει να αναλογιστούν τι πήγε λάθος στην εκμάθηση των βασικών στα δικά τους παιδιά, τι είδους μπάσκετ μάθανε στην ηλικία που έπρεπε. Και φυσικά θα έπρεπε να ξέρουν τόσο οι ίδιοι όσο και ο (κατα τ άλλα συμπαθέστατος) προπονητής τους, πως πρακτικές σαν αυτές που χρησιμοποίησε, μπορούν αν θέλου να τις πράξουν όλοι. Όμως δεν θέλουν. Γιατί δεν πρέπει. Δεν μιλάμε για επαγγελματικό πρωτάθλημα, ούτε καν για παιχνίδια εφηβικού ή παιδικού. Τα μικρά παιδιά τα οποία τώρα προσπαθούμε να τα μυήσουμε στο μπασκετ και στον αθλητισμό γενικότερα, πρέπει να τα προσεγγήσουμε τόσο αυτά όσο και αυτή την προσπάθεια εντελώς διαφορετικά, και απο τεχνικής πλευράς αλλά και απο παιδαγωγικής και ψυχολογικής.
Είμαι σίγουρος πως η πληροφόρηση στις μέρες μας είναι το πιο ευκολο πράγμα του κόσμου. Οι προπονητές που μοιράζουν τις γνώσεις τους δεν είναι λίγοι. Ιστοσελίδες και blogs προπονητικά υπάρχουν σε όλες τις γλώσσες. Μια απο τις καλύτερες ιστοσελίδες είναι και το www.coachbasketball.gr. Η προσπάθεια τους είναι πραγματικά αξιέπαινη, προσπαθούν να κάνουν για λογαριασμό άλλων αυτο που βαριούνται οι περισσότεροι να κάνουν. Να συλλέξουν δηλαδή τις καλύτερες πληροφορίες απο όλα τα websites youtube κλπ και να τις παρουσιάσουν στους Έλληνες προπονητές. Σε αυτό το σάιτ εντελώς τυχαία ανακάλυψα και μια ομιλία του Κώστα Μίσσα περί αναπτυξιακού. Μετά λύπης μου διεπίστωσα οτι οι παρευρισκόμενοι σε αυτή την ομιλία δεν ήταν παρά καμιά δεκαριά, οπότε είναι λογικά αυτά τα φαινόμενα που σας περιέγραψα πιο πάνω. Αφού όμως κάποιοι δεν είχαν την τύχη να παρακολουθήσουν αυτή την ομιλία, δεν είναι έξυπνο να την παρακολουθήσουν έστω κι απο εδώ;

http://www.coachbasketball.gr/2013/11/missas-seminario-ypodomon-basket.html

Ας ελπίσουμε κάποια πράγματα να αλλάξουν, αλλά ας μην γελιόμαστε, τα περισσότερα εμείς οι προπονητές πρέπει να τα αλλάξουμε.

Σάββατο, 19 Οκτωβρίου 2013

HUSTLE DRILLS

To read this post in English click here 

 Στην άλλη άκρη του Ατλαντικου οι συνάδελφοι προπονητές των κολλεγιακών και γυμνασιακών ομάδων, χρησιμοποιούν μια κατηγορία ασκήσεων ευρύτατα διαδεδομένη, ειδικά την ημέρα της παρουσίασης-πρώτης προπόνησης στο κοινό τους. Είναι οι λεγόμενες "hustle drills".  Στην Ευρώπη δεν τις χρησιμοποιούμε ιδιαίτερα, ειδικά στην Ελλάδα, αλλά η αλήθεια είναι οτι οι ασκήσεις αυτές μαθαίνουν στον παίχτη την έννοια της αυτοθυσίας όπως και την τεχνική στο πέσιμο χωρίς μικροτραυματισμούς, ενώ μπορούν να γίνουν και άκρως διασκεδαστικές. Στο παρακάτω βίντεο ο ίδιος ο προπονητής του πανεπιστημίου VCU δείχνει την άσκηση.

Εδώ μια ακόμα παρουσίαση παρόμοιας άσκησης.

Κι εδώ άλλη μια που έχει όμως πιο πολύ να κάνει με την εκμάθηση του πως να κερδίζεις τα επιθετικά φάουλς

Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2013

ΑΜΥΝΑ MATCH UP ΖΩΝΗΣ 2-12


Στην Ευρωλίγκα γυναικών, μια πάρα πολύ καλή Ιταλική ομάδα ( FAMILA SCHIO), έχει δώσει το στίγμα της με μια match up ζώνη 2-1-2. Ο πολύ καλός προπονητής της ομάδας Maurizio Lasi, κατόρθωσε να κρύψει αρκετές αμυντικές αδυναμίες των παικτριών του μέσα από αυτή την ζώνη, να μπερδεύει αρκετά τους αντιπάλους του και να τους κάνει να παίζουν πολύ αργά, και να αυξάνει τις προϋποθέσεις νίκης μιας μέτριας ομάδας φτάνοντας την τελικά στο final 8 της Ευρωλίγκα.
Οι κανόνες που διέπουν αυτήν την ζώνη είναι να ακολουθούν όλα τα επικίνδυνα κοψίματα, να προσαρμόζονται γρήγορα σε διάταξη 2-1-2 ακόμα και αν χρειαστεί ο point guard  να βρεθεί στο κέντρο και ο 5 ψηλά. Ασφαλώς για να μπορέσεις να παίξεις μια τέτοια άμυνα χρειάζεται να έχεις ψηλά guard, ευκίνητους ψηλούς και ασφαλώς πολύ καλή επικοινωνία.
Αν και στο βίντεο πολλές φορές θα σας φανεί ότι η άμυνα είναι man to man, πιστέψτε με παραμένει 2-1-2.


video

Κυριακή, 14 Οκτωβρίου 2012

Η ΜΕΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗ


To read this post in English click here


Όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε τις ανάγκες μιας ομάδας στην φάση της μεταγωνιστικής περιόδου. Το κύριο σύνθημα που διέπει σε αυτές τις προπονήσεις είναι “βελτίωση όλων των ατομικών χαρακτηριστικών του αθλητή”, κυρίως βελτίωση στις αδυναμίες του αθλητή. Άλλωστε είναι η μοναδική περίοδος όπου ο παίχτης έχει τον χρόνο να δουλέψει πάνω στις ανάγκες του χωρίς τον φόβο του “πιασίματος” από τα βάρη ή τις ταχύτητες, ή η όποια αλλαγή τεχνικής να του στοιχίσει στην απόδοση του διότι πλέον η απόδοσή του δεν είναι το ζητούμενο καθότι δεν υπάρχουν επίσημες αγωνιστικές υποχρεώσεις.
Άραγε αυτή η φιλοσοφία που εφαρμόζουμε στις ομάδες μας και στους παίχτες μας, έχει εφαρμογή και στους ίδιους τους προπονητές; Κατά την ταπεινή μου γνώμη φυσικά και έχει, και είναι μάλιστα επιβεβλημένη. Ανεξάρτητα από το επίπεδο το οποίο βρίσκεται (ή καλύτερα προπονεί) ο καθένας μας, αυτή είναι η μοναδική περίοδος (μαζί με την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών) κατά την οποία μπορούμε να ταράξουμε τα λιμνάζοντα νερά των γνώσεων μας και να ανακινήσουμε ή να δημιουργήσουμε νέες σκέψεις, νεες φιλοσοφίες. Κακά τα ψέματα, το άθλημά μας παρουσιάζει τουλάχιστον κάθε δυο χρόνια, νέες τάσεις, νέες τακτικές, ή επαναφέρει παλαιές ξεχασμένες εικόνες οι οποίες στους παλαιότερους να είναι γνωστές αλλά στις νέες φουρνιές παιχτών εντελώς άγνωστες. Αν παραμείνουμε αμέτοχοι στην παρακολούθηση αυτών των νέων τάσεων, στην ουσία οπισθοδρομούμε  ενώ την ίδια ώρα προσπαθούμε να εμφυσήσουμε μια φιλοσοφία προόδου στους παίχτες μας που έρχεται σε αντίθεση με τις δικές μας πράξεις.
Έτσι όπως στον παίχτη μας προσπαθούμε να του βελτιώσουμε τις αδυναμίες του οι οποίες μπορεί να είναι είτε σωματικές με την παράλληλη προπόνηση σε γυμναστήριο, είτε σε θέματα τεχνικής σε διάφορα είδη σουτ ή ντρίπλας ή πάσας  είτε συνδυασμός και των δύο με αύξηση της ταχύτητας στην τελειοποιημένη τεχνική του, κάπως ανάλογα είναι τα πράγματα και στην βελτίωση των στοιχείων ή αρετών που πρέπει να διέπουν έναν προπονητή. Με μια γρήγορη σκέψη νομίζω ότι κάποια από αυτά τα στοιχεία-αρετές είναι τα εξής:
-Ασκήσεις και τρόπος προπόνησης
-Συστήματα και τρόπος παιχνιδιού
-Coaching
-Ηγετική παρουσία
-Άριστη επικοινωνία
-Εκμοντερνισμός της δουλειάς γενικότερα αλλά και ειδικότερα
και σαφώς πάρα πολλά ακόμα τα οποία δεν μου έρχονται στο νου αυτή τη στιγμή. Κι εδώ έρχεται το κρίσιμο ερώτημα που πρέπει να κάνει ο καθένας μας στον εαυτό του. Πού είμαι καλός; που χρειάζεται να βελτιωθώ; Πως θα βελτιωθώ; Νομίζω πως η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα δεν είναι και ιδιαίτερα δύσκολη. Ζούμε στην εποχή της πληροφορικής και της εύκολης πληροφορίας. Υπάρχουν αρκετές ιστοσελίδες μέσα στις οποίες μπορούμε να βρούμε κάτι νέο  Τα σεμινάρια σε αυτή την περίοδο φιλοξενούν τους καλύτερους προπονητές οι οποίοι άπλετα μοιράζουν τις γνώσεις τους. Ασκήσεις, συστήματα, φιλοσοφία παιχνιδιού, όλοι εξωτερικεύουν εμπειρίες και μοναδικές στιγμές που έζησαν. Για τους πιο ψαγμένους υπάρχουν και πολλά DVD από την άλλη άκρη του Ατλαντικού τα οποία πολύ εύκολα πλέον μπορούν να έρθουν σε λίγες μέρες στην πόρτα μας. Βέβαια τις εικόνες του coaching δεν μπορεί να τις αποτυπώσει ένα σεμινάριο. Αυτή η γνώση κερδίζεται μόνο με την παρακολούθηση της ομάδας. Διαλέξτε 2-3 προπονητές που σας κεντρίζουν το ενδιαφέρον. Τώρα μέσω του ίντερνετ είναι σχετικά εύκολο να βρεις και να κατεβάσεις παιχνίδια ΝΒΑ ή κολεγιακού ακόμα κι αν σε κάποιες περιπτώσεις χρειαστείς με ένα πολύ μικρό ποσό να γίνεις συνδρομητής. Προσωπικά προτιμώ να παρακολουθώ παιχνίδια Ευρωλίγκας, March Madness στο κολεγιακό και τους τελευταίους γύρους των πλευ-οφς στο ΝΒΑ. Επίσης αρκετά από Ισπανικό και καμιά φορά Ιταλικό Ρωσικό και Τούρκικο πρωτάθλημα (ποτέ δεν παραλείπω το Ελληνικό). Αρκετά από αυτά τα παιχνίδια τα γράφω και τα παρακολουθώ στην μεταβατική περίοδο του προπονητή. Μου δείχνουν νέες κατευθύνσεις, μου γεννούν νέες ιδέες. Και όσο και αν φαίνεται περίεργο, η συχνή επικοινωνία με άλλους προπονητές είναι κάτι που επίσης προσφέρει πολλά. Βέβαια να μην λησμονούμε οτι στην περίοδο αυτή διεξάγονται και πολλοί σημαντικοί αγώνες κορυφαίου επιπέδου. Ολυμπιακοί, παγκόσμιοι, πανευρωπαϊκοί όλων των ηλικιών. Η παρακολούθησή τους επιβάλλεται  Γενικά πιστεύω πως η παρακολούθηση όλων των κατηγοριών επιβάλλεται  αλλά είμαι σίγουρος πως ο χρόνος δεν περισσεύει σε πολλούς, οπότε ας είναι τουλάχιστον τα παιχνίδια υψηλότερου επιπέδου (ή κατηγορίας) να παρακολουθούνται και να αναλύονται.
Είναι επίσης μεγάλη ευκαιρία μέσα σε αυτή την περίοδο κάποιοι προπονητές μη τόσο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία, να προσπαθήσουν να εναρμονιστούν με την “πρόοδο των καιρών” έτσι ώστε να κάνουν την ζωή τους (δουλειά τους) πιο εύκολη. Άλλωστε αυτός είναι και ο σκοπός της τεχνολογίας.
Το σημαντικότερο όμως για έναν προπονητή πιστεύω είναι τα εσωτερικά του χαρίσματα. Όχι μόνο το πως θα δείξει στους αθλητές του πως πρέπει να κάνουν μια άσκηση, αλλά να τους εμπνεύσει για να την κάνουν όσο το δυνατόν πιο τέλεια. Να τους εμπνέει γενικότερα, στο μπάσκετ και στην ζωή. Να είναι ο πατέρας αλλά και ο καλύτερος φίλος, αυτός που τον εμπιστεύονται όλοι σαν τον ηγέτη τους. Γενικότερα αυτοί οι άνθρωποι (ηγέτες) λένε ότι γεννιούνται, εγώ όμως πιστεύω ότι αν όλοι καταλάβουν αυτό τον ρόλο και προσπαθήσουν να τον αφομιόσουν, τότε ο καθένας μπορεί και να γίνει ηγέτης στον τομέα του. Η μόρφωση του προπονητή παίζει πολύ μεγάλο ρόλο, τα λόγια που θα ακουμπήσουν στην καρδιά των παιχτών του είναι από τα μεγαλύτερα όπλα του. Κι ας μην ξεχνάμε πως ο προπονητής ανέκαθεν ήταν ένας διαχειριστής προσωπικοτήτων, ένας σπουδαίος manager πολλαπλών αρμοδιοτήτων, κι έχει την ανάγκη πολύπλευρης μόρφωσης ούτως ώστε να ανταποκριθεί έτσι ακριβώς όπως επιτάσσει το επάγγελμα του. Θα τολμήσω να πω ότι υπάρχουν κάποια βιβλία τα οποία αν και γράφτηκαν εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια πριν, μοιάζουν να έχουν γραφτεί ειδικά για προπονητές μπάσκετ, μολονότι δεν αναφέρουν τίποτα για μπάσκετ. Αυτά κατά την ταπεινή μου γνώμη είναι τα:
Η τέχνη του πολέμου” του Σου Τζουν
Ο ηγεμόνας” του Νικολό Μακιαβέλι
Ανεπιφύλακτα συστήνω και τα παρακάτω βιβλία, από εκείνα τα οποία σου προσφέρουν πολλά όχι μόνο σαν προπονητή αλλά και σαν άνθρωπο:
Ηγέτης δίχως τίτλο” του Robin Sharma
Άντρες από τον Άρη, γυναίκες από την Αφροδίτη” ειδικά σε όσους αποφασίσουν κάποια στιγμή να ασχοληθούν με το γυναικείο μπάσκετ.
Τα μυστικά της ομαδικής επιτυχίας
Προσωπικότητα
Άλλη λογική
Σίγουρα πολλά ακόμα διαμάντια κρύβονται μέσα σε βιβλιοπωλεία και πολλά από αυτά στην κυριολεξία μπορούν να βελτιώσουν την καλλιέργεια όπως και την συμπεριφορά του προπονητή προς τους συνεργάτες του, τους παίχτες του, τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεται, συστατικά πολύ βασικά για την εποχή που ζούμε και για το επάγγελμα που ασκούμε. Αυτό το θέμα με τα βιβλία θα μπορούσε να είναι ακόμα μεγαλύτερο και ίσως πιο ουσιαστικό ακόμα και από τα Χ και Ο. Γι' αυτό θα ήμουν υπόχρεος αν κι εσείς μου/μας προτείνατε κάποια βιβλία που νομίζετε έχουν μεγάλη επιρροή στην προσωπικότητα και στην ζωή του προπονητή.
Ας μην ξεχνάμε πως κάνουμε ένα από τα δυσκολότερα και συνάμα από τα ομορφότερα επαγγέλματα του κόσμου, πλάθουμε χαρακτήρες εκτός από παίχτες, συμβουλεύουμε ανθρώπους για το μέλλον τους και την καριέρα τους, τους βάζουμε βάσεις σκληρής δουλειάς, ηθικής, συνεργασίας, ομαδικότητας, τους αναπτύσσουμε την προσωπικότητά τους. Κι αυτή είναι μια ιδιαίτερα μεγάλη ευθύνη για την οποία είμαστε υποχρεωμένοι να προσπαθούμε αδιάκοπα να σταθούμε αντάξιοι.